‘Als ervaren OR-leden vertrekken, gaan hun kennis en ervaring te vaak verloren,' aldus consultant Paul van Tiel. TNO Management Consultants heeft daarom samen met IiP een model ontwikkeld voor behoud van de kwaliteit van de medezeggenschap.
Paul van Tiel is senior consultant bij TNO Management Consultants (TMC). Samen met collega's ontwikkelde hij het model ‘Integrale medezeggenschapskwaliteit' (IMK): een hulpmiddel voor verbetering van de kwaliteit van de medezeggenschap. Investors in People Nederland en TMC werkten samen aan een erkenning van OR'en die met het model werken. De OR kan hiermee een ‘OR in vORm' worden.
Waarom heeft TMC dit model ontwikkeld?
"Ondernemingsraden bouwen in hun zittingsperiode kennis op die vaak deels verloren gaat wanneer nieuwe OR-leden worden gekozen en ervaren OR-leden vertrekken. Dan is de OR het eerste jaar van de nieuwe zittingsperiode vooral bezig met het op peil brengen van kennis, het ontwikkelen van strategieën en het inrichten van procedures. Daarna komt de OR pas weer toe aan het inhoudelijke werk: de medezeggenschap zelf. In de praktijk zien we dat OR'en vaak onvoldoende gebruik maken van de investeringen van de vorige OR en dat vinden we zonde. Het IMK-model helpt na te gaan welke kennis behouden kan blijven en waar nog in geïnvesteerd moet worden. Het inhoudelijke werk kan dus doorlopen terwijl de OR-leden zich tegelijkertijd gerichter ontwikkelen.
De functie van een OR is in onze ogen een brug zijn tussen de bestuurder (die iets wil bereiken met medezeggenschap) en de achterban (die wil dat er besluiten worden genomen waarin hun belang is afgewogen). De OR vervult die brugfunctie door een klantgerichte houding: aansluiten bij de behoefte van bestuurder en achterban, maar daarbij wel de onafhankelijkheid als gekozen orgaan houden."
Hoe werkt jullie model in de praktijk?
"Ondernemingsraden leren vaak als collectief. Na de verkiezingen gaan ze paar dagen ‘de hei op' voor een cursus vergadertechnieken of kennis van de WOR. Met ons model gaat het anders. We kijken eerst samen met de OR wat er al aan kennis en inhoud is en bepalen dan wat er nog nodig is. De OR kan zo via aanvullende trainingen gerichter werken aan het bereiken van zijn doel.
De OR van Soweco, een bedrijf in de sociale werkvoorziening, wilde graag een certificaat behalen. We begonnen met een nulmeting. De OR werkte daarna aan de gesignaleerde ontwikkelpunten, begeleid door een OR-trainer van TMC. Een certificeringorganisatie beoordeelde vervolgens of de OR zich voldoende had ontwikkeld. Dat bleek het geval. Deze gecertificeerde OR staat sindsdien met beide benen in de achterban en is een volwaardige gesprekspartner voor de bestuurder geworden."
Wat is de relatie met IiP?
"We vinden dat een certificaat niet het uiteindelijke doel mag zijn. Dat vindt IiP ook. Het doet er niet zoveel toe hoe goed je als OR bent. Het gaat erom dat een OR voortdurend bezig is zich te ontwikkelen. Wanneer je dat doet, dan werk je in wezen net als een IiP-organisatie. Dan vraag je je steeds weer af: ‘hoe geef ik vorm aan medezeggenschap en hoe kan het beter?' Daarom leek het ons beter om een erkenning af te geven dan een certificaat. IiP Nederland dacht er net zo over. We bedachten samen de ‘OR in vORm'-erkenning.
Elke OR kan het IMK-model inzetten om de medezeggenschap verder te ontwikkelen. Elke OR kan zich vervolgens ook als ‘OR in vORm' laten erkennen door IiP Nederland. Ook een onderling verdeelde OR heeft zeker iets aan deze objectieve wijze van beoordelen van het functioneren."