Wat doen ‘bevrijdende' managers van ‘bevrijde' bedrijven? De Conference Board Review heeft wel wat tips.
Veel werknemers zijn 40 procent minder productief dan ze zouden kúnnen zijn, zegt de gemiddelde leidinggevende. Dit ondanks alle inspanningen op het vlak van HRM, performancemanagement en incentives. Dat zulke ‘motiverende' maatregelen niet werken, komt doordat het (vroeg) 20e-eeuwse oplossingen zijn voor 21e-eeuwse problemen. Als werknemers anno nu hun kont tegen de krib gooien, doen ze dat om andere redenen dan honderd jaar geleden. Toen voelden ze zich onderdrukt en misbruikt. Nu nemen ze innerlijk ontslag omdat ze zich vervelen.
Taylorisme
De besturing van moderne industriële ondernemingen wortelt in de efficiencyethiek en het scientific management van Frederick Winslow Taylor - wiens visie dateert van voor WO I. Binnen het taylorisme draait alles om meetbare output, om beheersing van processen. Het werk is gecentraliseerd, gemechaniseerd, gerationaliseerd, opgeknipt in behapbare series eenvoudige handelingen - zo eenvoudig dat een kind de was kan doen. Beloningen zijn gebaseerd op meetbare output: het aantal verkopen, reactietijden enzovoort. Werknemers krijgen zelden een stem in hoe zulk werk wordt uitgevoerd. Hun werk is gereduceerd tot minutieuze richtlijnen, tot een reeks taken. Neem ziekenhuisconciërges. Hun officiële functiebeschrijving bestaat uit een waslijst van eenvoudige taken als lampen vervangen of voorraden aanvullen. Maar uit onderzoek blijkt dat de kern van hun werk in hun eigen ogen is dat zij zulke taken moeten uitvoeren in de context van patiënten en hun families en artsen en verpleegkundig personeel. Maar: als een conciërge een taak uitstelt om een familie in crisis niet te storen, riskeert hij een reprimande. Het beloningssysteem is gericht op snelle uitvoering van taken, niet op begrip of welwillendheid bij de uitvoering. Het gaat er niet om hoe goed je je werk doet vanuit het perspectief van - in dit geval - de klant, het gaat erom hoe goed je richtlijnen opvolgt.
Dit doen ‘bevrijdende' managers van ‘bevrijde' bedrijven
Erken dat je geen master of the universe bent. Als management heb je niet alle antwoorden, omdat je niet alle vragen weet.
Je bent geen opzichter maar leraar, coach, dirigent, adviseur.
Geef werknemers een stem. Toon respect, heb vertrouwen, wees oprecht.
Creëer een omgeving waarin werknemers de kans krijgen om te groeien en zichzelf meer aan te sturen.
Bron: The Conference Board Review, najaar 2009
