Diversiteit in teams kan positieve maar ook negatieve effecten hebben. De managementstijl is van doorslaggevend belang, blijkt uit onderzoek.
Teamdiversiteit staat volop in de belangstelling. Het samenstellen van heterogene teams kan leiden tot een betere performance en effectievere samenwerking. Diversiteit kan echter ook tot negatieve effecten leiden, zoals kliekvorming binnen het team en vooroordelen jegens andere teamleden. Van doorslaggevend belang is de managementstijl die gehanteerd wordt.
Verrassend genoeg is hier echter nog nauwelijks onderzoek naar gedaan. Astrid Homan van de Vrije Universiteit Amsterdam onderzocht daarom de rol van leiderschapsgedrag binnen heterogene teams. De resultaten zijn gepubliceerd in de paper 'Team Diversity and the Importance of Considerate Leadership'.
Mensgericht versus taakgericht
Opvallend is dat mensen in een heterogeen team volgens het onderzoek de voorkeur geven aan een mensgerichte leider. Voor teams met weinig diversiteit geldt dat men minder vaak de voorkeur geeft aan mens- of relatiegericht leiderschap. De behoefte aan taakgericht management is even groot binnen heterogene teams als binnen homogene teams.
Homan concludeert dat teamdiversiteit een persoonlijke, mensgerichte aanpak vereist. Omdat er echter ook behoefte blijft aan taakgerichtheid, is een leiderschapsstijl die beide kenmerken (mens- en taakgerichtheid) vertoont wellicht de meest optimale keuze voor managers van heterogene teams.
Opleidingsniveau
Homan spitste haar onderzoek toe op meerdere diversiteitsaspecten, waaronder opleidingsniveau. De studie toont aan dat er binnen teams waarvan de leden een uiteenlopend onderwijsniveau hebben, meer behoefte is aan een persoonlijke managementstijl. Binnen een educationeel homogeen team is de behoefte aan een mensgerichte leider minder groot.
Dit is in lijn met de algemene conclusie dat een hogere teamdiversiteit leidt tot meer behoefte aan mensgericht management. Overigens verwachten de respondenten ook meer taakconflicten binnen teams waarvan de leden een uiteenlopend onderwijsniveau hebben.
Seksediversiteit
Homan onderzocht ook de effecten van seksediversiteit binnen een team. Ze bestudeerde de relatie tussen seksediversiteit, mensgericht leiderschap en werkmotivatie en -voldoening. De resultaten tonen aan dat er wel degelijk een positief verband bestaat tussen mens- en relatiegericht management en de werkmotivatie- en voldoening. Om dit positieve effect te bereiken moet er binnen een team echter wel een hoge seksediversiteit zijn.
Conclusie
Niet alleen is er binnen heterogene teams meer behoefte aan mensgericht leiderschapsgedrag, persoonlijk en relatiegericht management heeft ook een positief effect op de werktevredenheid en -motivatie. Dit is wel mede afhankelijk van de diversiteitsaspecten, maar het onderzoek demonstreert in ieder geval een positief verband tussen mensgericht management, seksediversiteit en werkvoldoening. Homan betoogt dat deze uitkomst wellicht aanzet geeft tot meer onderzoek naar de rol van leiderschapsgedrag binnen heterogene teams, hetgeen uiteindelijk kan leiden tot een praktische leidraad voor teammanagers.
Rapport: Team Diversity and the Importance of Considerate Leadership, Astrid Homan, Vrije Universiteit Amsterdam, juni 2010
