Competentiemanagement kent valkuilen. Routines en vaste stramienen kunnen een negatieve invloed krijgen. Het is tijd voor passiemanagement.
Zoals ieder serieus systeem kent competentiemanagement een aantal valkuilen. Het jaarlijkse ritueel van jaarafspraak, functioneringsgesprek en beoordeling kan zelfs met grote betrokkenheid verdraaid routineuze trekjes krijgen.
In vrijwel alle competentiemanagementsystemen komt automatisch de focus op dat wat de medewerker nog niet (goed genoeg) kan. Aangedragen ontwikkelactiviteiten moeten ingepast worden in gestandaardiseerde opleidingsprogramma's hetgeen de motivatie en daarmee het leereffect niet bepaald positief beïnvloedt.
In veel bedrijven is competentiemanagement een papieren tijger geworden, waarbij de medewerker zich in stramienen geduwd voelt, of, nog erger, juist dusdanig gepamperd wordt dat de te hoge verwachting als een molensteen om je nek komt te hangen. Jammer, want leren is onmisbaar voor geluk.
Nieuwe Professionals
Bedrijven hebben te maken met Nieuwe Professionals. Nieuwe Professionals staan voor een werkmentaliteit waarbij het bepalen van de eigen koers essentieel is en de Nieuwe Professional wil passie in het werk leggen en vinden. Nieuwe Professionals nemen zelf verantwoordelijkheid om hun werk richting en vorm te geven. Waarbij het doormaken van ontwikkeling cruciaal is, maar wel op maat. Die Nieuwe Professional - eerder arbeidgever dan werknemer - vergt een andere kijk op het creëren van een inspirerende leeromgeving. Er is dus een evolutie gevraagd van competentiemanagement naar passiemanagement.
Hoe dan?
Laat de medewerker zoveel mogelijk in het proces zelf doen, en voeg alleen werkelijke expertise toe. Een zelfbeoordeling met behulp van input van de omgeving is een prachtig instrument voor alle niveaus dat veel te voorzichtig ingezet wordt.
Laat de medewerker zelf nadenken welke ontwikkelactiviteiten hij wil inzetten, en ook in welke mate en wanneer. Zelf kiezen betekent zelf verantwoordelijkheid nemen en dat leidt tot meer leereffect.
Ontwikkelen houdt niet op bij trainingssituaties. Beschouw het werk zelf als leerbron. Ontrafel de werkzaamheden in leermomenten, en je hebt gratis ontwikkelactiviteiten.
Wees ook bereid om het werk echt anders in te laten richten. Neem niet uw controledrang, kwaliteitsprocedures en eenvormigheid tot hoogste doel, maar de gedrevenheid en leercurve van uw medewerker. Ook uw klanten zullen er blij mee zijn.
Blijf kritisch en veeleisend. De Nieuwe Professional zoekt geen jaknikkers, maar heeft voor zijn ontwikkeling ook het contrast van andersdenkenden en kritisch vermogen om zich heen nodig.
Inspirerende leeromgeving
Zeker in deze economisch barre tijden, hebben we de reflex om te beheersen en te controleren. De basis van iedere wezenlijke ontwikkeling is echter vertrouwen, de ruimte om fouten te maken en de gelegenheid om iets nieuws te proberen. Een andere valkuil is dat leren een speeltuin wordt, een cadeautje om de medewerker tevreden te houden. Daarom zijn weinig, maar heldere kaders onmisbaar en daagt de omgeving uit tot het verleggen van grenzen, beloont bij het tonen van ontwikkeling maar stelt stagnatie eveneens streng doch rechtvaardig vast. Het neerzetten van deze inspirerende leeromgeving is cruciaal voor het behouden en ontkiemen van de Nieuwe Professional. Dit is een bijzonder expertiseveld dat een kritische succesfactor zal blijken te zijn voor de bedrijven van morgen.
(Bron: http://www.menscentraal.nl/, Hylke Oldenboom, Vitae)
